|
Makaleyi Dinle
Getting your Trinity Audio player ready...
|
Nörojenik mesane, beyin, omurilik veya çevresel sinirleri etkileyen durumlara bağlı olarak mesanenin dolma ve boşalma işlevinin etkilenmesidir. Bulguların niteliği, neden ve eşlik eden sağlık durumlarına göre değişebilir. Tanı ve takip, üroloji ile ilgili diğer uzmanlık alanlarının birlikte değerlendirmesini gerektirebilir.
Nörojenik mesane nasıl ortaya çıkar?
Mesane işlevi, sinir sistemi ile mesane ve sfinkter kasları arasındaki koordinasyona bağlıdır. Bu iletişim etkilenirse ani sıkışma, idrar kaçırma, mesaneyi yeterince boşaltamama veya idrar retansiyonu gibi farklı yakınmalar görülebilir.
Olası nedenler
- Omurilik yaralanmaları veya omuriliği etkileyen hastalıklar
- Multiple skleroz, Parkinson hastalığı veya inme gibi nörolojik durumlar
- Spina bifida gibi doğumsal durumlar
- Diyabete bağlı sinir etkilenmesi ya da bazı pelvik cerrahiler sonrası gelişen sinir hasarı
Belirtiler
- Ani idrar sıkışması, sık idrara çıkma veya idrar kaçırma
- İdrar yapmaya başlamakta güçlük, zayıf akım veya mesanenin tam boşalmadığı hissi
- İdrar retansiyonu ya da damlama biçiminde kaçırma
- Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları
- Omurilik yaralanması olan bazı kişilerde baş ağrısı, yüzde kızarma, terleme veya tansiyon yükselmesi gibi otonomik belirtiler
Tanı ve izlem
Değerlendirme; öykü, fizik muayene, idrar tetkikleri, böbrek ve mesane görüntülemesi ile gerektiğinde ürodinamik incelemeyi içerebilir. Hangi testlerin gerekli olduğu, kişinin şikâyetleri ve klinik bulgularına göre hekim tarafından belirlenir. Düzenli takip ihtiyacı da kişiye göre değişir.
Tedavi yaklaşımları
Tedavinin amacı; mesane işlevinin güvenli biçimde yönetilmesi, böbrek sağlığının izlenmesi ve kişinin günlük yaşamını etkileyen yakınmaların azaltılmasına yardımcı olmaktır. Yaklaşım altta yatan nedene, mesane fonksiyonuna ve kişinin genel sağlık durumuna göre planlanır.
- Sıvı tüketimi ve işeme alışkanlıklarının düzenlenmesi, idrar günlüğü ve bazı durumlarda pelvik taban uygulamaları
- Hekimin uygun gördüğü ilaç tedavileri
- Mesaneyi yeterince boşaltamayan kişilerde temiz aralıklı kateterizasyonun değerlendirilmesi
- Uygun hastalarda mesane içi botulinum toksin uygulaması, nöromodülasyon veya cerrahi seçeneklerin değerlendirilmesi
Önemli bilgi: Kateterizasyon, enjeksiyon uygulamaları ve cerrahi girişimler enfeksiyon, kanama, idrar retansiyonu veya uygulamaya özgü başka riskler taşıyabilir. Beklenen yararlar, seçenekler ve riskler kişiye özel olarak hekimle görüşülmelidir.
Ne zaman sağlık kuruluşuna başvurulmalı?
İdrar yapamama, ateşle birlikte yan veya bel ağrısı, yeni başlayan belirgin idrar kaçırma, şiddetli karın ağrısı ya da genel durumda hızlı kötüleşme olduğunda gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Bilimsel kaynaklar
- EAU Guidelines on Neuro-Urology. European Association of Urology.
- Panicker JN ve ark. Nörojenik mesane yönetimi üzerine güncel derlemeler.
Bu yazıyı paylaş:
